સેવિંગ્સના મામલે ભારતીયોની કફોડી હાલત, ૭૫% લોકો પાસે ઇમરજન્‍સી ફંડ નથી..!

બચત(Savings) અને સામાજિક સુરક્ષાના મામલે ભારતીયો (Indian)ની હાલત કફોડી બની છે. તાજેતરના તારણ અનુસાર, ૭૫% ભારતીયો પાસે ઈમરજન્‍સી (Emergency Fund) માટે પૈસા નથી. અચાનક છટણીના કિસ્‍સામાં તેમની પાસે લોન (Loan)ના માસિક હપ્તા (EMI) ભરવા માટે પણ પૈસા (Money) નથી. ફિનોલોજી દ્વારા કરવામાં આવેલા ‘ઇન્‍ડિયાઝ મની હેબિટ્‍સ' નામના સર્વેમાંથી આ માહિતી બહાર આવી છે. સર્વેક્ષણ કરાયેલા ત્રણમાંથી એક વ્‍યક્‍તિ પાસે સ્‍વાસ્‍થ્‍ય કવચ કે ઈમરજન્‍સી ફંડ નથી. એક મહત્‍વની વાત એ છે કે ૨૯ ટકા ભારતીયોએ કહ્યું કે તેમના પગારના રૂપિયા ૧૫ દિવસમાં ખર્ચાઈ જાય છે. સર્વે અનુસાર, માત્ર ૨૫% ભારતીયો પાસે કટોકટીનો સામનો કરવા માટે ભંડોળ છે.

બચતના નામે 'ઝીરો'

રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્‍યું છે કે લોકો નિવૃત્તિના આયોજન, બાળકોના શિક્ષણ, લગ્ન અને વૃદ્ધાવસ્‍થાના સ્‍વાસ્‍થ્‍ય ખર્ચ માટે લાંબા ગાળા માટે આયોજન કરવામાં માહિર છે પરંતુ ટૂંકા ગાળામાં કોઈપણ મુશ્‍કેલ સમયનો સામનો કરવા માટે તેમનું આયોજન એટલું સારૂં નથી. ભારતીયોને અચાનક નોકરી ગુમાવવી અથવા રોગચાળાની શરૂઆત જેવી કટોકટીનો સામનો કરવો મુશ્‍કેલ લાગે છે. મતલબ કે ઇમરજન્‍સી ફંડ બનાવવામાં ભારતીયો ઘણા પાછળ છે. ઈમરજન્‍સી ફંડનો અર્થ થાય છે કે કોઈ પણ અચાનક નુકસાનનો સામનો કરવા માટે રાખવામાં આવેલ ફંડ. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્‍યું છે કે સામાજિક સુરક્ષાના મામલામાં નોકરી કરતા લોકોની હાલત સારી નથી. પગારનો મોટો ભાગ ઘર ચલાવવામાં જાય છે. આવી સ્‍થિતિમાં બચતના મોરચે ઘણી મુશ્‍કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે.

લોનના હપ્તા ભરવામાં ફાફા

ઓછામાં ઓછા ૭૫% ભારતીયો પાસે ઈમરજન્‍સી ફંડ નથી અને તેઓ અચાનક છૂટા થવાના કિસ્‍સામાં અથવા આવક ગુમાવવાની અન્‍ય કોઈ ઘટનામાં તેમના EMIs પર ડિફોલ્‍ટ કરી શકે છે, એવું ફિનોલોજી વેન્‍ચર્સ દ્વારા કરવામાં આવેલા સર્વેક્ષણમાં બહાર આવ્‍યું છે. ‘ઇન્‍ડિયાઝ મની હેબિટ્‍સ' શીર્ષક હેઠળના અહેવાલમાં ૩ લાખથી વધુ ભારતીયો પાસેથી ડેટા એકત્રિત કરવામાં આવ્‍યો હતો અને બહાર આવ્‍યું હતું કે ચારમાંથી એક ભારતીય જો નોકરી ગુમાવે તો એક મહિનો પણ ટકી શકશે નહીં.‘ભારતીય લોકો તેમના માતાપિતાના મિત્રોને ઇમરજન્‍સી ફંડ માને છે! ત્રણમાંથી એક પાસે ન તો સ્‍વાસ્‍થ્‍ય વીમો છે કે ન તો ઇમરજન્‍સી ફંડ છે,' સર્વેમાં જણાવાયું છે.

‘ફાઇનાન્‍સિયલ અને ટેલેન્‍ટ માર્કેટ બંનેમાં ઉથલપાથલ જોવા મળી છે. છટણીએ એવી વ્‍યક્‍તિઓના વિશ્વાસને હચમચાવી નાખ્‍યો છે કે જેમની જીવનશૈલી રોકડ પ્રવાહ પર આધારિત છે જે તેઓ તેમની નોકરીઓ દ્વારા ઉત્‍પન્ન કરવામાં સક્ષમ છે. રિપોર્ટમાં સૌથી આઘાતજનક તારણો અમને જણાવે છે કે આશરે ૭૫% ભારતીયો એવા છે. જેમને ટેકો ન મળે તો ડિફોલ્‍ટ થઇ જાય. મોટી ટેક કંપનીઓમાં કામ કરતા કર્મચારીઓ માત્ર એક વર્ષમાં બેરોજગાર થઈ ગયા છે. અને આ કમનસીબ ક્‍લસ્‍ટરના દર ૧૦માંથી ૧ ભારતીય છે.

કપરી પરિસ્થિતિમાં ૬૮% ભારતીય શેરબજારમાંથી નીકળી જશે

ઓછામાં ઓછા ૮૨% જીવન વીમા ધારકો પાસે પૂરતું કવરેજ નથી જયારે તેમાંથી એક ૨૦૨૧ થી તેમની વીમા પ્રોફાઇલ બગડી ગઈ છે. વધુમાં, ૨૦% સ્‍વાસ્‍થ્‍ય વીમા ધારકો પાસે પૂરતું કવરેજ નથી, એમ અહેવાલમાં જણાવાયું છે. ૩૦-૪૦ વર્ષની વયના કૌંસમાં રોજગારની મજબૂરી અને વધેલી જાગૃતિને કારણે શ્રેષ્ઠ વીમા સ્‍કોર હતો જયારે ૨૦-૩૦ વર્ષની વયના કૌંસનો સૌથી ખરાબ સ્‍કોર હતો કારણ કે મોટો ફાયદો મેળવવો અને ભવ્‍ય જીવનશૈલી પર ખર્ચ કરવો એ તેમની ટોચની પ્રાથમિકતા હતી. છમાંથી ઓછામાં ઓછા એક ભારતીય પાસે પોલિસી કવર નથી જયારે ૬૯% લોકો ગંભીર બીમારીનું કવર ધરાવતા નથી. અન્‍ય ૬૫% પાસે અકસ્‍માત મૃત્‍યુ કવર નથી. જો રોગચાળો ફરી આવે તો ૬૮% ભારતીય રોકાણકારો શેરબજારમાંથી બહાર નીકળી શકે છે.

અનઆવશ્યક ચિજવસ્તુનો વધુ ખર્ચ

સર્વેમાં વધુમાં જાણવા મળ્‍યું છે કે સરેરાશ ભારતીય કામદાર વર્ગની વ્‍યક્‍તિનો માસિક સરેરાશ પગાર આશરે રૂ. ૫૯, ૧૭૬ છે, જેમાંથી રૂ. ૨૧,૩૯૧નો સૌથી મોટો હિસ્‍સો આવશ્‍યક ચીજવસ્‍તુઓ પાછળ ખર્ચવામાં આવે છે, રૂ. ૨૦,૪૪૮ બચત, રૂ. ૯,૫૪૭ EMI અને રૂ. ૭,૭૯૦ બિનજરૂરી વસ્‍તુઓ પર ખર્ચ કરે છે. ત્રણમાંથી એક તે પહેલા ખર્ચ કરે છે અને પછી રોકાણ કરે છે. જયારે ૬૭ ટકાએ કહ્યું કે પે-ડે પર તેમની પ્રાથમિકતા રોકાણ છે, ૩૩ ટકાએ કહ્યું કે તે ખર્ચ છે.

"પગાર 15 દિવસ પણ ચાલતો નથી"

ઓછામાં ઓછા ૨૯ ટકા ભારતીયોએ કહ્યું કે તેમનો પગાર ૧૫ દિવસ પણ ચાલતો નથી, જયારે ચારમાંથી એક ભારતીય પે-ડે પર સામાન્‍ય કરતાં વધુ ખર્ચ કરે છે. માત્ર ૫ ટકા ભારતીયોએ કહ્યું કે ૨૦૨૧ થી પગારની આયુષ્‍યમાં સુધારો થયો છે. છ માંથી એક ભારતીય પોતાની માલિકીના બમણા કરતાં વધુ દેવું છે, એમ સર્વેમાં જણાવાયું છે. જયારે તેમને પૂછવામાં આવ્‍યું કે જો તેઓ પાસે ભંડોળ સમાપ્ત થઈ જશે તો તેઓ EMI કેવી રીતે ચૂકવશે, મોટાભાગના ૫૭% લોકોએ રોકાણ વેચીને કહ્યું જયારે ૨૪ ટકાએ બીજી લોન લઈને, સંપૂર્ણ ૫ ટકાએ મિત્રો અને કુટુંબીજનો પાસેથી ઉધાર લઈને કહ્યું. ઓછામાં ઓછા ૧૫% લોકોએ કહ્યું કે તેઓ EMIs છોડશે.

82 % લોકોએ પોતાનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત કર્યું નથી

૮૨% ભારતીયોએ પર્યાપ્ત ટર્મ કવરના અભાવને કારણે તેમના પરિવારનું ભવિષ્‍ય પર્યાપ્ત રીતે સુરક્ષિત કર્યું નથી.પાંચમાંથી બે ભારતીયો ક્‍યારેય દેવાની જાળમાંથી છટકી શકશે નહીં અને ૫૭% માને છે કે જો તેઓ એકમાં આવી જશે, તો તે મોટી-ટિકિટ હોમ લોનને બદલે ક્રેડિટ કાર્ડ જેવી નાની-ટિકિટ લોનને કારણે હશે. ૨૭ ટકા ભારતીયો હાલમાં દેવું ચૂકવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે જયારે ૬૮% લોકોએ નિવૃત્તિનું આયોજન કર્યું નથી. મોટાભાગના ૫૩% લોકોએ કહ્યું કે મ્‍યુચ્‍યુઅલ ફંડ્‍સ, ફિક્‍સ્‍ડ ડિપોઝિટ અને શેર્સ નિવૃત્તિની કાળજી લેશે જયારે ૩૬ ટકાએ પેન્‍શન અને પેન્‍શન ફંડ્‍સ જણાવ્‍યું હતું. માત્ર ૭% લોકોએ કહ્યું કે ભાડું આવે છે, જયારે ૪ ટકાએ તેમના બાળકો જણાવ્‍યું હતું.